Sprawa o jednorazowe odszkodowanie z ZUS dla członków rodziny zmarłego pracownika dotyczyła zdarzenia, do którego doszło w miejscu i w czasie pracy. Pracownik spadł z wysokości. Okoliczności zdarzenia wykluczyły winę pracodawcy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania rodzinie zmarłego pracownika odszkodowania, argumentując, że nie doszło do wypadku przy pracy. Były pracodawca, biorąc pod uwagę zasady sprawiedliwości społecznej wsparł rodzinę w procesie dochodzenia należnego świadczenia z ZUS.

Kancelaria, reprezentując rodzinę zmarłego odwołała się od tej decyzji do sądu. Sąd – w nieprawomocnym wyroku – przyznał rację odwołującym się członkom rodziny, uznając, że ZUS błędnie odmówił przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że podziela ugruntowaną linię orzeczniczą oraz stanowisko doktryny, zgodnie z którymi przyczyna zewnętrzna nie musi być wyłączną przyczyną wypadku przy pracy. Wystarczające jest, by przyczyniła się do powstania urazu. Nawet, jeśli u pracownika występuje schorzenie samoistne jako główna przyczyna zdarzenia, nie wyklucza to uznania go za wypadek przy pracy, jeśli w środowisku pracy wystąpiły czynniki przyspieszające lub pogłębiające stan chorobowy. Za przyczynę zewnętrzną może być uznana nie tylko maszyna czy narzędzie. Może to być również praca i czynności samego poszkodowanego – np. potknięcie się czy niefortunny odruch.

W toku postępowania nie udało się jednoznacznie ustalić, dlaczego doszło do upadku. ZUS powoływał się na epizody padaczkowe, których pracownik doznawał w przeszłości. W ocenie sądu nie miało to jednak decydującego znaczenia dla oceny okoliczności zdarzenia.

Przesłanki wypadku przy pracy a jednorazowe odszkodowanie z ZUS

Sąd ustalił, że doszło do wypadku przy pracy, spełnione zostały bowiem przesłanki z art. 3 ustawy wypadkowej:

• nagłość zdarzenia,
• zewnętrzność przyczyny,
• wystąpienie urazu lub śmierci oraz
• związek zdarzenia z pracą.

Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał zdarzenie za śmiertelny wypadek przy pracy. Przyczyną zewnętrzną był upadek z wysokości, w wyniku którego pracownik doznał urazów wielonarządowych. Brak jednoznacznego powiązania zdarzenia z chorobą samoistną przesądziło o konieczności przyznania świadczenia.

Z ramienia Kancelarii członków rodziny reprezentowały radca prawny Jolanta Adamska – Partner Kancelarii oraz radca prawny Agnieszka Owsieniuk.

Więcej artykułów związanych z ZUS dostępne tu.

Artykuł Wygrana w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z ZUS dla członków rodziny zmarłego pracownika pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

W poprzednim artykule znajdziesz informacje o tym:

• co może być przedmiotem kontroli ZUS;
• kto może kontrolować przedsiębiorcę z ramienia ZUS;
• czy ZUS może rozpocząć kontrolę w sytuacji, gdy przedsiębiorcę aktualnie kontroluje inny organ
• ile czasu może trwać kontrola;
• w jakim miejscu są przeprowadzane czynności kontrolne.

Jak się przygotować do kontroli ZUS? Wskazówki dla przedsiębiorców cz. 1 – Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy

Dziś kolejne zagadnień, które warto poznać przygotowując się do kontroli ZUS.

Jakie uprawnienia ma inspektor kontroli ZUS?

Inspektor kontroli ZUS może:

• badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-księgowe i osobowe oraz inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli,
• dokonywać oględzin i spisu składników majątku (dotyczy płatników składek zalegających z zapłatą składek),
• zabezpieczać zebrane dowody,
• żądać udzielania informacji przez płatnika składek i ubezpieczonego,
• legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, jeśli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli,
• wzywać i przesłuchiwać świadków,
• wzywać i przesłuchiwać płatnika składek i ubezpieczonego (jeżeli z powodu braku lub po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla postępowania kontrolnego).

Jakie obowiązki spoczywają na kontrolowanym przedsiębiorcy?

Do obowiązków przedsiębiorcy w toku kontroli ZUS należy w szczególności:

• udostępnianie wszelkich ksiąg, dokumentów i innych nośników informacji związanych z zakresem kontroli,
• udostępnianie do oględzin składników majątku, których badanie wchodzi w zakres kontroli (dotyczy płatników składek zalegających z zapłatą składek),
• sporządzanie i wydawanie kopii dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez inspektora kontroli ZUS,
• zapewnienie niezbędnych warunków do przeprowadzenia czynności kontrolnych, w tym udostępnienie środków łączności (z wyjątkiem środków transportowych) oraz innych niezbędnych środków technicznych do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik,
• udzielanie wyjaśnień kontrolującemu.

W jaki sposób przedsiębiorca może przeciwstawić się prowadzeniu kontroli z naruszeniem przepisów?

Jeżeli ZUS podejmuje czynności kontrolne z naruszeniem przepisów, dotyczących m.in. zawiadomienia o zamiarze prowadzenia kontroli, czasu trwania kontroli, miejsca prowadzenia czynności kontrolnych, czy zakazu prowadzenia więcej niż jednej kontroli wobec przedsiębiorcy, przedsiębiorca może wnieść do ZUS sprzeciw.

Sprzeciw wnosi się na piśmie, w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez ZUS lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych. ZUS powinien rozpoznać sprzeciw w terminie 3 dni roboczych od dnia jego otrzymania. Jeżeli ZUS nie uwzględni sprzeciwu, przedsiębiorcy przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na te postanowienie – w terminie 3 dni od dnia jego otrzymania. Natomiast w przypadku gdy i zażalenie nie zostanie uwzględnione, przedsiębiorca może dochodzić swoich racji przed sądem administracyjnym.

W jaki sposób kończy się kontrola?

Z przeprowadzonej kontroli inspektor ZUS sporządza protokół kontroli. Protokół powinien zawierać przede wszystkim opis ustaleń dokonanych w toku kontroli z podaniem podstaw prawnych oraz przedstawienie dowodów, w oparciu o które te ustalenia zostały poczynione. Płatnik składek może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Inspektor kontroli ZUS ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone zastrzeżenia i w razie potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne. O sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń płatnik składek powinien zostać poinformowany na piśmie.

Artykuł Kontrola ZUS u przedsiębiorcy – jak się do niej przygotować? (cz. 2) pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

miejsce: Centrum Szkoleniowe Warszawska14, ul. Warszawska 14, Białystok (wejście z boku budynku)

Obowiązuje rejestracja. Ze względu na ograniczoną liczbą miejsc, decyduje kolejność zgłoszeń. Link do rejestracji: HR Day, 19 marca 2025 – Bieluk i Partnerzy

PROGRAM
BLOK I Zwolnienia od pracy. Nowe zasady w zasiłku chorobowym

9:00-10:00
Prowadzenie: r.pr. Agnieszka Owsieniuk, r.pr. Paula Bajraszewska

• Nie tylko L4! Kiedy pracodawca musi zwolnić pracownika od pracy?
• Zwolnienie od pracy – kiedy pracownik nie musi pracować?
• Czy pracodawca może odmówić zwolnienia od pracy?
• Kiedy pracownik nie pracuje, a otrzymuje wynagrodzenie?
• Zasady dotyczące utraty prawa do zasiłku chorobowego. Nowe definicje pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia od pracy
• Dwa etaty na L4 – co się zmienia?
• Na L4 za granicą. O czym musi pamiętać pracodawca?
• Jak ZUS będzie kontrolował zwolnienia lekarskie?

10:00-10:20 przerwa kawowa

BLOK II ESG. Dyrektywa o jawności wynagrodzeń

10:20-11:20
Prowadzenie: r.pr. Jolanta Adamska, r.pr. Marlena Suchanek

• Raportowanie ESG – co to jest i kogo dotyczy? Dlaczego warto już teraz o tym pomyśleć?
• ESG w prawie pracy. Wyzwania dla HR. 
• Dyrektywa o jawności wynagrodzeń – nowe obowiązki pracodawcy.
• Nie bójmy się luki płacowej.
• Jak dyrektywa o jawności wynagrodzeń wpłynie na pracę działów HR?

11:20-12:00 lunch i networking

BLOK III Wygaśnięcie stosunku pracy: śmierć i tymczasowe aresztowanie

12:00-13:00
Prowadzenie: r.pr. Jolanta Adamska, r.pr. Marlena Suchanek

• Śmierć pracownika i co dalej? Obowiązki pracodawcy po śmierci pracownika.
• Czy można zbierać i przechowywać akt zgonu pracownika?
• Jak ustalić komu przysługują należności ze stosunku pracy po śmierci pracownika?
• Co z dokumentacją pracowniczą po śmierci pracownika?
• Tymczasowe aresztowanie – kiedy wygasa umowa o pracę? Praktyczne wskazówki.
• Jak pracodawca ma się dowiedzieć o tymczasowym aresztowaniu pracownika?
• Czy za czas aresztu naliczamy urlop wypoczynkowy?

13:00-13:20 przerwa kawowa

BLOK IV Nowe zasady prowadzenia kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy

13:20-14:20
Prowadzenie: r.pr. Agnieszka Owsieniuk, r.pr. Paula Bajraszewska

• Koniec z obowiązkiem okazywania upoważnienia inspektora do kontroli
• Rozszerzenie kompetencji inspektorów w zakresie ustalenia istnienia stosunku pracy
• Czy od decyzji Inspektora będzie można się odwołać?
• Konsekwencje zmian dla pracodawców

Obowiązuje rejestracja. Ze względu na ograniczoną liczbą miejsc, decyduje kolejność zgłoszeń. Link do rejestracji: HR Day, 19 marca 2025 – Bieluk i Partnerzy

Artykuł III HR Day. Wydarzenie dla pracodawców, działów kadr i HR pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.