Rozporządzenie Ministra Zdrowia w tej sprawie jest już opublikowane w Dzienniku Ustaw. Zniesienie stanu zagrożenia epidemicznego wpłynie na wiele obowiązków pracodawców w zakresie prawa pracy wprowadzonych na podstawie odrębnych ustaw[1]. Przepisy łączą bowiem okres obowiązywania niektórych obowiązków pracodawców z końcem obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego.

Najważniejsze zmiany

Od 1 lipca 2023 r.:

• powróci konieczność wykonywania okresowych badań lekarskich. Na wykonanie badań okresowych pracodawcy będą mieli 180 dni licząc od 1 lipca 2023 r. Dotyczy to pracowników, którzy nie wykonali badań w okresie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego.
• Pracodawcy nie będą mogli przeprowadzać szkoleń wstępnych w dziedzinie BHP w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Jeżeli termin przeprowadzenia szkolenia okresowego w dziedzinie BHP przypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii lub w okresie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, pracodawca musi wypełnić obowiązek w terminie 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego.
• Zmienią się zasady związane z uznaniem za doręczone nieodebranych pism pochodzących od pracodawcy. Po upływie 14 dni od dnia zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego powróci tzw. fikcja doręczenia. Dotyczy to nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez Pocztę Polską.
• odwieszone zostaną obowiązki dotyczące tworzenia lub funkcjonowania ZFŚS, dokonywania odpisu podstawowego i wypłaty świadczeń urlopowych. Dotyczy to pracodawców, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń.
• pracodawcy nie będą już mogli jednostronnie wypowiedzieć umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Uprawnienie to utraci również pracownik.

[1] Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 201).

Artykuł Zniesienie stanu zagrożenia epidemicznego. O czym muszą pamiętać pracodawcy? pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

Na podstawie przepisów wprowadzonych tzw. tarczą antykryzysową od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, zawiesza się obowiązki pracodawców w zakresie kierowania pracowników na okresowe badania lekarskie, określone w Kodeksie pracy.

Kiedy powróci obowiązek badań okresowych?

Przepisy stanowią, że po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków. Badania okresowe należy wtedy wykonać w okresie nie dłuższym niż 180 dni od dnia odwołania danego stanu (art. 12 a ust. 2 tzw. tarczy antykryzysowej).

Obowiązki związane z wykonywaniem badań okresowych staną się zatem aktualne w przypadku odwołania stanu epidemii i następującego po nim stanu zagrożenia epidemicznego. Samo odwołanie stanu epidemii nie wpływa na zakres obowiązków pracodawcy. Kluczowe w tej kwestii będzie dopiero odwołanie obu stanów. Od tego momentu pracodawca będzie miał 180 dni na skierowanie na okresowe badania lekarskie tych pracowników, którzy ich nie wykonali w okresie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego.

Pracodawcy powinni rozważyć skierowanie pracowników na okresowe badania lekarskie już teraz. Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego z pewnością wpłynie na obciążenie lekarzy medycyny pracy. W takiej sytuacji wykonanie wszystkich zawieszonych badań lekarskich, w stosunkowo krótkim okresie, może okazać się organizacyjnie utrudnione.

radca prawny Paula Bajraszewska

Artykuł Badania okresowe a stan zagrożenia epidemicznego pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

Złudne nadzieje kierowników placówek medycznych

Zapowiedź nowych przepisów wywołała duży entuzjazm wśród kierowników placówek medycznych. Liczyli na to, że będą mogli weryfikować paszporty covidowe i decydować o tym, jak postąpić z niezaszczepionymi pracownikami – przesuwać ich na inne stanowiska, a może nawet rozwiązując z nimi współpracę. Niestety, wejście w życie długo wyczekiwanego rozporządzenia nie rozwiązało ich problemów. Nieprecyzyjne przepisy wywołały jedynie lawinę pytań i wątpliwości. A najważniejsze dotyczy możliwości weryfikacji certyfikatów szczepień przez pracodawcę.

Brak podstaw do weryfikacji

Jak się okazało nowe przepisy nie dają zarządzającym placówkami medycznymi żadnych narzędzi do zweryfikowania, czy po 1 marca ich pracownicy są zaszczepieni przeciwko COVID-19 czy nie.

W rozporządzeniu nie znajdziemy zapisu, który nakazuje pracownikowi podawanie tych danych. Rozporządzenie nie określa też ani prawa, ani obowiązku pracodawcy do weryfikowania szczepień pracowników.

Jak wynika z przepisów, obowiązkiem pracownika jest jedynie zaszczepienie się, a nie podanie pracodawcy informacji o tym.

Brak sankcji

Wprowadzenie obowiązku szczepień w takiej postaci to przykład tworzenia przepisów prawnych, które są bardziej zaleceniem aniżeli prawem. Nie dość, że obowiązek ten nie podlega żadnej kontroli, to co więcej nie jest poddany żadnym karom. Przepisy rozporządzenia nie wprowadzają żadnych sankcji dla personelu medycznego, który nie spełni obowiązku sczepień do 1 marca 2022 r.

Tak skonstruowane przepisy o obowiązkowych szczepieniach pracowników ochrony zdrowia mijają się z celem. Dopóki zarządzający placówkami medycznymi nie otrzymają wyraźnych uprawnień do weryfikacji paszportów covidowych, takie rozwiązanie będzie jedynie martwym przepisem, pobożnym życzeniem ustawodawcy.

dr Magdalena Kun-Buczko

Artykuł Obowiązek szczepienia medyków jedynie na papierze pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.