Dotychczas zatrudnianie cudzoziemców w Polsce regulowała ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ta jednak zostanie w całości uchylona i zastąpiona:

• ustawą o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP oraz
• ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.

Nowe przepisy zakładają:

• uproszczenie procedur,
• wprowadzenie nowych funkcjonalności w systemach informatycznych,
• zniesienie procedury tzw. testu rynku pracy,
• zaostrzenie kar za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców.

Co dokładnie się zmienia od 1 czerwca 2025 r.?

Zatrudnianie cudzoziemców objęte elektronizacją procedur

Zgodnie z nowymi przepisami, wszelkie formalności związane z zatrudnianiem cudzoziemców będą odbywać się elektronicznie, za pośrednictwem portalu praca.gov.pl. Dotyczy to również wniosków o zezwolenie na pracę. Nie będzie możliwości składania wniosków w postaci papierowej. Elektronizacja procedur ma przyspieszyć proces uzyskiwania zezwoleń oraz zmniejszyć liczbę błędów formalnych.

Zniesienie testu rynku pracy

Nowa ustawa rezygnuje z obowiązku przeprowadzania testu rynku pracy – dotychczas koniecznego w wielu przypadkach przed zatrudnieniem cudzoziemca. Oznacza to, że nie będzie już wymogu wcześniejszego sprawdzania, czy na dane stanowisko pracy nie ma możliwości zatrudnienia obywateli polskich.

Zamiast tego, wojewodowie oraz starostowie zyskają uprawnienia do tworzenia list zawodów deficytowych oraz ograniczania możliwości zatrudnienia cudzoziemców w niektórych branżach na poziomie lokalnym. Rezygnacja z testu rynku pracy ograniczy liczbę wymaganych dokumentów oraz czas wymagany na uzyskanie zezwolenia na pracę. 

Obowiązkowa umowa na piśmie – także z tłumaczeniem

Nowe przepisy nakładają dodatkowe obowiązki w związku z pisemnym zawieraniem umów. Jeżeli umowa sporządzona jest w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się językiem polskim, podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi przed podpisaniem umowy będzie miał obowiązek przedstawić mu treść tej umowy na piśmie w wersji dla niego zrozumiałej.

Jeżeli umowa jest sporządzona w języku obcym, podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi będzie musiał uzyskać jej tłumaczenie na język polski dokonane przez tłumacza przysięgłego.

Dokumenty należy przechowywać przez cały okres zatrudnienia oraz przez kolejne dwa lata od końca roku kalendarzowego po ustaniu okresu zatrudnienia. 

Dopuszczalne są umowy dwujęzyczne. W takim przypadku tłumaczenie przysięgłe nie będzie wymagane.

Dodatkowo  pracodawca będzie miał obowiązek przekazać organowi, który wydał zezwolenie na pracę, kopię umowy z cudzoziemcem w języku polskim przed powierzeniem mu pracy.

Zatrudnianie cudzoziemców na umowy cywilnoprawne

Zatrudnianie cudzoziemców na podstawie umów cywilnoprawnych będzie dopuszczalne. Tak jak w przypadku umowy o pracę, umowę cywilnoprawną należy zawrzeć na piśmie. Cudzoziemiec będzie miał prawo otrzymać tłumaczenie przysięgłe umowy, jeśli dokument nie będzie sporządzony w języku dla niego zrozumiałym.

Nielegalne zatrudnienie cudzoziemców – surowsze kary

Jednym z kluczowych elementów ustawy jest zaostrzenie sankcji za nielegalne zatrudnienie. Zmienione przepisy podwyższają kary za nieprawidłowości w zatrudnianiu cudzoziemców do kwot od 3000 PLN do 50 000 PLN za każdorazowo wykryte naruszenie. Wysokość kary grzywny będzie ustalana proporcjonalnie do liczby nielegalnie zatrudnionych pracowników. 

„Akcja antyoutsourcingowa”

Nowa ustawa nadaje wyraźne podstawy prawne dla działań prowadzonych od 2023 r. w ramach tzw. „akcji antyoutsourcingowej”, wymierzonej w nielegalne formy delegowania cudzoziemców do pracy.

Wprowadzone przepisy przewidują sankcje za obchodzenie przepisów o legalnym zatrudnieniu – w szczególności przy wykorzystaniu outsourcingu pracowniczego:

• grzywna nie niższa niż 6 000 zł grozi za powierzenie pracy cudzoziemcowi skierowanemu przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia;
• grzywna nie niższa niż 3 000 zł dotyczy sytuacji, gdy cudzoziemiec pracuje na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu, na podstawie innej niż umowa o pracę tymczasową.

Celem regulacji jest przeciwdziałanie niedozwolonym praktykom, takim jak pozorne umowy cywilnoprawne czy fikcyjny outsourcing usług.

Rozszerzenie uprawnień PIP i Straży Granicznej

Ustawa rozszerza również kompetencje kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy oraz Straży Granicznej. Zgodnie z nowymi przepisami, organy te uzyskują uprawnienie do przeprowadzania kontroli bez obowiązku uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego podmiotu. Dotychczas istniał wymóg poinformowania o zamiarze wszczęcia kontroli z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem.

Podsumowując, zmiany wprowadzone przez ustawę z 20 marca 2025 r. są kompleksowe i mają charakter systemowy. Dla pracodawców oznacza to konieczność zapoznania się z nowymi, obszernymi przepisami, przeszkolenia zespołów kadrowych i działów HR a także przystosowanie się do trybu elektronicznego. Nowe regulacje mają zapewnić większą przejrzystość zatrudnienia, ochronę praw cudzoziemców. Bez wątpienia nie pozostaną jednak bez wpływu na funkcjonowanie pracodawców, którzy muszą zmierzyć się z nowymi obowiązkami.

Prawo pracy w przedsiębiorstwie – Bieluk i Partnerzy

zatrudnianie cudzoziemców – Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy

Artykuł Zatrudnianie cudzoziemców według nowych zasad pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

Zezwolenie na pracę a miejsce wykonywania pracy

Zezwolenie na pracę nie określa miejsca wykonywania pracy. Zgodnie z treścią art. 88f ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zezwolenie na pracę określa jedynie: „podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca, najniższe miesięczne wynagrodzenie cudzoziemca na danym stanowisku, wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia. Przepis art. 88a ust. 1ab stosuje się odpowiednio. W przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4, w zezwoleniu na pracę jest określany podmiot, do którego cudzoziemiec jest delegowany. Jeżeli zezwolenie dotyczy pracy cudzoziemca w charakterze pracownika tymczasowego, w zezwoleniu na pracę jest określany pracodawca użytkownik”.

Jedynie wniosek o wydanie zezwolenia na pracę zawiera miejsce wykonywania pracy (art. 88a ust. 1aa pkt 4 lit c: Wniosek o wydanie zezwolenia na pracę obejmuje (…) informacje dotyczące pracy oferowanej cudzoziemcowi: (…) miejsce wykonywania pracy).

Stanowisko sądów

Wykonywanie pracy w innym miejscu niż wskazane we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę oraz w umowie o pracę nie będzie stanowiło zatem wykonywania pracy niezgodnie z wydanym zezwoleniem na pracę (nielegalnego wykonywania pracy). Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych.

W wyroku WSA w Warszawie z 26.04.2010 r., V SA/Wa 2000/09 czytamy: „Wskazać tutaj należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 88f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca. Zezwolenie na prace określa podmiot powierzający wykonywanie pracy przez cudzoziemca i stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca oraz okres ważności zezwolenia. Podkreślić zatem należy, iż przepis ten nie precyzuje, iż obligatoryjnym elementem zezwolenia na pracę cudzoziemca jest określenie miejsca wykonywanej pracy. Ponadto także we wzorze zezwolenia na pracę zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 16, poz. 84) nie znajduje się rubryka „miejsce wykonywania przez cudzoziemca pracy”.

WSA w Olsztynie w wyroku z 26.04.2011 r., II SA/Ol 128/11 uznał: „Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że skoro we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę wskazano, iż cudzoziemiec będzie wykonywał pracę na terenie Stoczni (…) i Rafinerii (…), to cudzoziemiec ten pracując na terenie budowy w E. wykonywał pracę niezgodnie z określonym w zezwoleniu na pracę miejscem jej wykonywania. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 88f ustawy o promocji zatrudnienia, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca. Zezwolenie na prace określa podmiot powierzający wykonywanie pracy przez cudzoziemca i stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca oraz okres ważności zezwolenia. Podkreślić zatem należy, iż przepis ten nie precyzuje, iż obligatoryjnym elementem zezwolenia na pracę cudzoziemca jest określenie miejsca wykonywanej pracy (…) Argument powyższy zatem w żadnym razie nie może stanowić uzasadnienia do stwierdzenia, iż cudzoziemiec wykonywał prace niezgodnie z posiadanym zezwoleniem z tej przyczyny, iż pracę tę świadczył w innym miejscu niż to wskazano w zezwoleniu, gdyż jak wskazano wyżej miejsce świadczenia pracy nie powinno być wskazane w takim zezwoleniu na pracę”.

Poza tym zmiana miejsca wykonywania pracy nie jest okolicznością, o której pracodawca jest obowiązany informować wojewodę zgodnie z art. 88i ww. ustawy.

Podsumowanie

Jak widać, nie ma przeciwwskazań, aby cudzoziemiec, który świadczy pracę w Polsce na podstawie pozwolenia na pracę, wykonywał swoje obowiązki zdalnie z innego kraju. Jak w każdym przypadku pracy zdalnej wykonywanej z zagranicy należy zwrócić uwagę na obowiązki podatkowe oraz te wynikające z ubezpieczeń społecznych, o czym więcej w kolejnych artykułach.

Artykuł Czy cudzoziemiec zatrudniony na podstawie zezwolenia na pracę może pracować zdalnie z innego państwa? pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.

Przedłużenie okresów legalności pobytu to ważna informacja dla pracodawców zatrudniających obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 w związku z toczącą się wojną. Oznacza dłuższy czas możliwości zatrudnienia obywatela Ukrainy bez konieczności uzyskiwania dokumentów legalizujących pobyt i pracę. Możliwość wykonywania pracy zależy jedynie od dokonania przez pracodawcę powiadomienia powiatowego urzędu pracy o powierzeniu wykonywania pracy. Przypominamy, że obowiązek powiadomienia należy wykonać w terminie  14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy.

Szczegółowe informacje dotyczące terminów przedłużenia legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce na stronie dostępne tu: Legalny pobyt obywateli Ukrainy wydłużony do 4 marca 2024r. – Bieluk i Partnerzy

Artykuł Legalny pobyt obywateli Ukrainy wydłużony-co z zatrudnieniem? pochodzi z serwisu Prawo Pracy – Bieluk i Partnerzy.