Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest powszechnie wykorzystywanym narzędziem ochrony interesów pracodawcy. Umowa jest zawierana z pracownikiem, który miał dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
W praktyce zdarza się jednak, że w chwili zakończenia zatrudnienia pracodawca dochodzi do wniosku, iż dalsze obowiązywanie zakazu konkurencji nie jest już potrzebne. Niekiedy okazuje się również, że pracownik w rzeczywistości nie miał dostępu do szczególnie ważnych informacji uzasadniających zawarcie takiej umowy.
Czy niewypłacanie odszkodowania przewidzianego w umowie prowadzi do jej automatycznego rozwiązania?
Odpowiedź brzmi: NIE.
Potwierdza to uchwała SN z 11.04.2001 r., III ZP 7/01, OSNP 2002, nr 7, poz. 155.
W razie niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta, a pracownik zachowuje roszczenie o odszkodowanie (art. 1012 § 2 KP).
Niewywiązywanie się przez pracodawcę z obowiązku wypłaty odszkodowania nie powoduje więc automatycznego rozwiązania umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.
Skutkiem braku zapłaty jest natomiast powstanie po stronie byłego pracownika uprawnienia do zaprzestania powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej określonej w umowie. Innymi słowy, pracownik może podjąć działalność konkurencyjną bez narażania się na odpowiedzialność wynikającą z umowy.
Co może zrobić pracownik?
W przypadku niewypłacania odszkodowania były pracownik ma wybór i może:
Po pierwsze – podjąć działalność konkurencyjną. W takim przypadku przestaje być związany zakazem konkurencji wynikającym z umowy.
Po drugie – nadal powstrzymywać się od działalności konkurencyjnej i jednocześnie dochodzić od pracodawcy wypłaty należnego odszkodowania wraz z ewentualnymi odsetkami za opóźnienie.
Oznacza to, że sam brak płatności nie pozbawia pracownika prawa do otrzymania odszkodowania, jeżeli nadal wykonuje swoje zobowiązanie wynikające z umowy.
O czym warto pamiętać przy zawieraniu umowy?
Przed zawarciem umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia warto dokładnie przeanalizować, czy jest ona rzeczywiście potrzebna. Kluczowe znaczenie ma charakter stanowiska, zakres obowiązków pracownika oraz dostęp do informacji stanowiących realną wartość gospodarczą dla pracodawcy.
Jeżeli pracodawca uzna, że zawarcie takiej umowy jest uzasadnione, warto zadbać o odpowiednie ukształtowanie jej treści. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której pracodawca ma obowiązek wypłaty odszkodowania pomimo braku rzeczywistej potrzeby dalszego ograniczania aktywności zawodowej byłego pracownika.
Obsługę prawną pracodawców zapewnia zespół prawa pracy pod kierownictwem r. pr. Jolanty Adamskiej, partnera w Kancelarii Radców Prawnych Bieluk i Partnerzy.
